admin
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma ve güvenlik alanındaki bağları güçlendirmek amacıyla kararlaştırılan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına dair kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına ulaştı. 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud tarafından imzalanan tarihi metin, Dışişleri Komisyonu bünyesinde görüşülecek.
Tarafların egemenlik haklarını, toprak bütünlüklerini ve uluslararası sınırlarını korumayı amaçlayan mutabakat, bölgesel ve küresel güvenliği tahkim etmeyi hedefliyor. Belgede yer alan en dikkat çekici hüküm, NATO’nun 5’inci maddesine benzer biçimde taraflardan birine yönelecek dış silahlı eylemin tüm ortaklara yapılmış kabul edilmesi şartını içeriyor. Saldırı durumunda ülkeler, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı çerçevesinde askeri ve lojistik imkanlarıyla doğrudan devreye giriyor; yardımın boyutu ise ihtiyaç analizinin ardından netleşiyor.
Savunma Sanayiinde Teknoloji Transferi Ve Ortak İmalat
Üç ülke arasındaki mutabakat, savunma sanayii sahasında ortak yatırımları ve teknoloji paylaşımını teşvik ediyor. Kuruluşlar arası ortak Ar-Ge hamleleri, inovasyon desteği ve kritik askeri teknolojilerde yerli üretim çalışmaları öncelik taşıyor. Askeri altyapıyı güçlendirmek üzere karşılıklı personel görevlendirmeleri, müşterek eğitimler ve ortak askeri tatbikatlar yapılarak orduların operasyonel uyumu üst seviyeye taşınıyor.
Güvenli İstihbarat Ağı Ve Kesintisiz Lojistik Destek
Terörizmin her çeşidine karşı müşterek saha mücadelesini şart koşan anlaşma, taraflara uluslararası güvenlik meselelerinde düzenli istişare ve ortak koruma tedbirleri alma sorumluluğu yüklüyor. İstihbarat alanında bilgi güvenliği ilkelerine tam sadakatle güvenli hatlar üzerinden veri akışı sağlanıyor. Süreç aynı zamanda barış, kriz ve savaş koşullarında silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve teknik donanımı içeren kapsamlı bir lojistik dayanışmayı garanti altına alıyor.
Riyad Merkezli Sekretarya Ve Dönüşümlü Yönetim
Anlaşmanın seyrini yönetmek üzere üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından müteşekkil Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kuruluyor. Yılda iki kez toplanacak kurula liderler gerek gördüklerinde yılda bir kez dahil oluyor. Çalışmaları koordine etmek üzere Suudi Arabistan merkezli bir sekretarya teşkil ediliyor. Üçer yıllık periyotlarla üye ülkeler arasında el değiştirecek genel sekreterlik vazifesini ilk etapta Pakistan üstleniyor. Diğer devletlerin katılımı ise oy birliği şartına bağlanıyor.
Süresiz Geçerlilik Ve On Yıl Şartı
İç hukuk onaylarının tamamlanıp nihai belgenin sekretaryaya teslimiyle yürürlüğe girecek düzenleme süresiz olarak geçerliliğini koruyor. Katılımcı ülkeler, yürürlük tarihinin üzerinden 10 yıl geçtikten sonra en az 3 ay önceden yazılı bildirim sunarak yapıdan çekilme hakkı elde ediyor. Olası bir ayrılma kararı, yürüyen ortak projeleri ve gizli belgelerin korunması yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.
